Menu
Terug

Genieten zonder ruis

17 mei 2018

Naar een film kijken of muziek beluisteren is zoveel aangenamer zonder hinderlijk achtergrondgeluid. Of je nu in het vliegtuig, op je werk of gewoon thuis zit, een goede noise-cancelling hoofdtelefoon maakt je leven een stuk prettiger. We gaan dieper in op de technologie erachter.

Want stilte is beter

De dagelijkse, lange pendeltrek richting Brussel, een intercontinentale vlucht in een economy-stoel of proberen een rapport klaar te stomen in een open kantoor met dertig kletsende collega’s om je heen. Drie dingen die je makkelijk overleeft als je ondertussen naar een streepje muziek kunt luisteren. De enige optie om dat mogelijk te maken: een hoofdtelefoon. In luidruchtige omgevingen volstaat een reguliere hoofdtelefoon niet. Je hebt nog iets extra nodig: ruisonderdrukking of noise-cancelling. Deze slimme technologie kan omgevingsgeluid minimaliseren of zelfs helemaal wegwerken. Zo hoor je muziek of de soundtrack van een film beter. Klinkt dat als magie in je oren? Neem maar van ons aan dat je het na een keer gebruiken nooit meer zal willen missen.

Alles over noise-cancelling hoofdtelefoons

Hoor minder en toch meer

Ruisonderdrukking biedt heel wat voordelen. Om te beginnen, hoor je jouw muziek in zijn totaliteit beter. Waar je anders je oren belast met je favoriete hit en met omgevingsgeluid, krijgen je trommelvliezen dankzij noise-cancelling enkel je muzieksmaak te verwerken. Kleine details die vroeger in het geruis verdwenen, zijn er weer. Dialogen van films versta je opeens perfect. Die ‘rust’ is niet enkel aangenamer, het is ook fysiek minder belastend. Studies wijzen immers uit dat je sneller vermoeid raakt in luidruchtige omgevingen. Inderdaad, de kwetterende medepassagiers op de bus maken je letterlijk moe.

Alles over noise-cancelling hoofdtelefoons: hoor minder en toch meer

Bovendien proberen de meeste mensen dat lawaai rondom te overstemmen door het volume verder open te draaien. Ook dit werkt vermoeidheid in de hand en op langere termijn kun je jouw gehoor beschadigen. Met noise-cancelling hoor je meer en dat aan een lager volume. Een echte win-winsituatie dus!

De passieve aanpak

Noise-cancelling is een actieve technologie om geluid te weren. Je hebt ook hoofdtelefoons die zogenaamde passieve isolatie inzetten om omgevingslawaai te bestrijden. Denk dan bijvoorbeeld aan een grotere druk op de oren of omvangrijke oorkussens die je oorschelpen volledig omhullen. Hoofdtelefoons kunnen ook op twee manieren gebouwd worden: open of gesloten. Het eerste type is enkel geschikt voor thuisgebruik, want jouw muziek is heel goed hoorbaar voor je omgeving en jij hoort ook alles rond je. Open hoofdtelefoons worden door audiofielen verkozen omdat ze onder meer klassieke muziek met meer detail en de ruimtelijkheid van een concertzaal beter weergeven. Een gesloten hoofdtelefoon zondert je meer af en laat bassen vaak krachtiger klinken. Tenslotte zijn in-ear hoofdtelefoons ook heel sterk in het tegenhouden van omgevingsgeluid, al hangt dat af van hoe goed de oortjes in je oorkanalen passen.

De meeste gewone mobiele hoofdtelefoons - dus zonder ruisonderdrukking - zetten sterk in op passieve isolatie. Maar er zijn beperkingen aan deze aanpak. Door harder te knellen, kan een hoofdtelefoon meer lawaai buitenhouden, maar je houdt er mogelijk wel hoofdpijn aan over. Passieve isolatie is ook een oplossing die alles probeert te blokkeren en bijgevolg niets perfect doet. Stemgeluiden worden misschien gedempt, maar het lage gerommel van vliegtuigmotoren dringt toch door, bijvoorbeeld.

Alles over noise-cancelling hoofdtelefoons: de passieve aanpak

Actief is beter

De ideale oplossing is actief lawaai bestrijden. Dus niet dempen, maar tegenwerken. Ruisonderdrukking doet dit met de combinatie van een gespecialiseerde DSP-chip (Digital Signal Processor) en zeer gesofistikeerde software. Een hoofdtelefoon met noise-cancelling zal via microfoons aan de buiten- en binnenkant registreren welk lawaai op je afkomt. Door een knap staaltje technologisch vernuft wekt de DSP-chip in je hoofdtelefoon geluid op dat dit omgevingslawaai neutraliseert. Dit heet antigeluid. In een hoofdtelefoon met noise-cancelling zit dus een hele brok elektronica - en niet te vergeten ook een batterij.

Alles over noise-cancelling hoofdtelefoons: actief is beter

Fysicales

Viel je in school altijd in slaap tijdens het vak wetenschap? Dan wil je misschien dit stukje overslaan. Ben je echter benieuwd naar hoe antigeluid echt werkt? Dan moeten we even kijken naar wat geluid juist is. Vaak wordt gesteld dat geluid een beweging van de lucht is. Dat klopt, maar is een beetje een veralgemening. Wat er echt gebeurt, is dat een geluidsbron (bijvoorbeeld een pratende persoon) luchtmoleculen doet trillen. Lage tonen zorgen voor weinig trillingen, hoge geluiden voor veel trillingen. Vandaar dat een toon wordt voorgesteld door een golfvorm: een luchtmolecule beweegt en - bijna alsof die aan een elastiekje hangt - keert terug. Zo komt een stem tot bij jou. Geluid reist door een kamer door moleculen die trillen en die bewegingen doorgeven aan de volgende moleculen, en zo verder tot de klank je oren bereikt.

Als je die bewegingen van moleculen kunt visualiseren, dan is het ook eenvoudig om antigeluid te begrijpen. Antigeluid werkt namelijk door de beweging van de luchtmoleculen perfect te counteren, waardoor die trilling (een bepaald geluid) uitdooft. Het knappe aan ruisonderdrukking is dat de computer in een NC-hoofdtelefoon razendsnel omgevingsgeluid analyseert en in een fractie van een seconde een ‘omgekeerd’ geluid afspeelt via de hoofdtelefoon. Dat antigeluid hoor je zelf niet, want het wordt op zijn beurt uitgedoofd door het oorspronkelijke lawaai. Zeg maar gerust 1-1 = 0. Het is pure spitstechnologie!

Waar zitten de verschillen?

Ruisonderdrukking is ruisonderdrukking, niet? Niet helemaal. Er zijn zelfs grote verschillen tussen de verschillende modellen en merken. Sommige duurdere hoofdtelefoons zijn effectiever omdat ze over een betere DSP-chip beschikken en meer microfoons. Hierdoor kunnen ze omgevingsgeluid uit alle hoeken beter analyseren en neutraliseren. De meeste NC-hoofdtelefoons zijn goed in het onderdrukken van lage geluiden, zoals het geraas van vliegtuigmotoren. Betere modellen zijn eveneens effectief tegen hogere frequenties.

Alles over noise-cancelling hoofdtelefoons: fysicales

Er duiken steeds vaker NC-hoofdtelefoons op met een instelbare ruisonderdrukking. Je kunt bij deze modellen bijvoorbeeld kiezen om stemmen toch hoorbaar te maken. Dat is interessant om in alle rust naar je muziek te luisteren op het vliegtuig, terwijl je wel de aankondigingen van de piloot blijft horen. En wie wil nu dat vriendelijke aanbod voor een tweede drankje van de stewardess missen? Instelbare ruisonderdrukking is eveneens nuttig als je gaat sporten of lopen. Het verkeersgeluid wordt dan gedempt, maar niet helemaal geneutraliseerd. Zo hoor je de fietsbel van een achterligger toch op tijd.

Alles over noise-cancelling hoofdtelefoons: met draad of zonder

Met draad of zonder

Bijna alle hoofdtelefoons met ruisonderdrukking zijn uitgerust met Bluetooth. Je kunt ze dus volledig draadloos gebruiken, met je smartphone, tablet of laptop als bron. Zowel bij het reizen als het sporten is dat handig. Laat je mobiele toestel maar in de rug- of jaszak zitten, terwijl je zonder lastige kabels luistert naar muziek. Bluetooth instellen is helemaal niet moeilijk. De meeste toestellen bezitten een NFC-chip, waardoor je de hoofdtelefoon enkel even tegen de smartphone hoeft te tikken om ze te koppelen. Daarna maken ze automatisch een verbinding als ze in elkaars buurt komen.

De meeste hoofdtelefoons geven je wel de optie om met een kabel te werken. Meestal zit die mee in de doos. Waarom zou je dan toch met een kabel rondlopen? Het korte antwoord: de batterij gaat dan langer mee. Zowel Bluetooth als noise-cancelling belasten de batterij in de hoofdtelefoon. Werk je met een kabel in plaats van Bluetooth, dan stijgt de autonomie vaak met de helft of meer. Precies wat je nodig hebt op een lange transcontinentale vlucht. Omdat de meeste NC-hoofdtelefoons zelfs via Bluetooth tien uren of langer spelen, kun je bij gewoon gebruik tijdens het pendelen gerust helemaal draadloos gaan.

Slimme bediening

Op hoofdtelefoons met ruisonderdrukking vind je altijd wat knopjes, bijvoorbeeld om het volume te regelen. Sommige modellen zijn echter uitgerust met ingebouwde touchpads, zodat je het volume kunt regelen door te vegen in een richting. Veeg in de andere richting en je verspringt naar het volgende of vorige liedje. Je ziet ook steeds vaker dat NC-hoofdtelefoons compatibel zijn met slimme assistenten. Zeg “Oké, Google” en stel je vraag maar. Een bijhorende app geeft dan weer toegang tot verschillende instellingen. Zo kun je bij sommige hoofdtelefoons de klank aanpassen via een equalizer (waarbij je zelf met schuifbalken tonen accentueert) of via presets (zoals rock of jazz). Het neusje van de zalm zijn de modellen die met een paar testtonen snel meten hoe het zit met de pasvorm, om zo de klank voor jou te optimaliseren. Deze functie is heel nuttig voor brildragers.

Alles over noise-cancelling hoofdtelefoons: slimme bediening

Niet te zwaar?

Je zou denken dat hoofdtelefoons met noise-cancelling met al die elektronica en batterij aan boord heel zwaar op je hoofd wegen. Toch is dat niet het geval. De gebruikte chips zijn heel licht en de baterijen blijven heel klein, waardoor ze nauwelijks meer wegen dan een gewone hoofdtelefoon.