Menu
Terug

Queens of the Stone Age

16 oktober 2017

Op het eerste gezicht lijken de ranzige gitaarriffs van Queens of the Stone Age en producer Mark Ronson niet de meest voor de hand liggende bedpartners. ‘Villains’, het resultaat van dat nachtje onbeschermde seks, is echter het type bastaard dat zowel voor bestaande als nieuwe fans aanspraak op de troon mag maken.

Begin 2015 was er het gerucht dat Queens of the Stone Age aan een nieuw album zou beginnen werken. Ruim een jaar later verontrustte bassist en keyboardspeler Michael Shuman tot grote ontsteltenis van hun trouwe fanbasis dat de band een pauze had ingelast. Die fans mogen op beide oren slapen, want nu, ruim nog een jaar later, is dat nieuwe album een feit. Het heet Villains en de negen songs daarop klinken opmerkelijk ‘losser’ en meer uptempo dan hun vorige werk. “Omdat ik nu eenmaal graag dans”, verklaarde frontman en nu al levende rock-‘n-rolllegende Josh Homme aan een vooraanstaand Amerikaans muziekblad. De man staat bekend om zijn aparte, flegmatieke en vaak sarcastische gevoel voor humor, maar deze keer lijkt het alsof hij het echt meende. 

Queens of the Stone Age: ranzige rockers

Queens of the Stone Age is een Amerikaanse rockband die Josh Homme in 1996 oprichtte na het ontbinden van de alternatieve metalrockformatie Kyuss. In hun haast twee decennia lange bestaan is de kern van de band grotendeels dezelfde gebleven, met Josh Homme als zanger, gitarist en pianist, Troy van Leeuwen op gitaar en percussie, Michael Shuman op bas en keyboard, en met de recentere aanwinst van Jon Theodore op drums.

Queens of the Stone Age, of kortweg Queens en nog korter QotSA, is erin geslaagd om met opmerkelijk succes tegen de stroom in te zwemmen in een muzieklandschap dat ruige, ietwat ranzige rockers met zware riffs en bijpassende jekkers gestaag inruilde voor r&b, elektronische dancemuziek en al dan niet alternatieve pop. Toch hebben Homme & co nooit op veilig gespeeld door braafjes binnen de lijntjes van hun gevaarlijk krimpende niche te blijven kleuren. De band is nooit vies geweest van nieuwe invloeden. Zo werkten ze samen met heel uiteenlopende muziekfiguren als ZZ Top’s Billy Gibbons, terwijl de doomcrooner Mark Lanegan al jarenlang een trouwe vriend van de QotSA-familie is. Met ‘Villains’ drijven ze het experiment misschien verder dan ooit, maar geen fan die twee maten diep in een nieuw nummer al niet doorheeft dat het weer honderd procent Queens klinkt. 

Triphop en krautrock

Josh Homme mag dan wel beweren graag te dansen - en op de één of andere manier geloven we hem nog ook - maar dat ‘Villains’ dansbaarder klinkt heeft zeker ook iets te maken met het feit dat ze voor dit album samenwerkten met producer Mark Ronson. Een man die bekend is om zijn bijdrage aan het succes van Amy WinehouseRobbie WilliamsMacy GrayAdele en recenter nog achter de knoppen zat van Bruno Mars’ ‘Uptown Funk’. “Ik denk dat mensen op het eerste gezicht de overlapping niet zien tussen Ronson en Queens of the Stone Age”, vertelde Homme een muziekjournalist onlangs. “Als je naar ‘Uptown Funk’ luistert, hoor je die lege, kurkdroge sound en dat is waar ik met dit album heen wil. Alsof je naar onze plaat ‘Songs for the Deaf’ kijkt, onderwater met een duikbril op. Dat soort helderheid. Ronson is daarnaast ook net zo geobsedeerd door drums als ik dat ben.” Dat Homme al jarenlang in interviews zijn sound als ‘robotrock’ of “rockversies van elektronische muziek” omschrijft en heel wat inspiratie haalt uit het repetitieve van trance, triphop tot krautrock past perfect in dat plaatje. 

Queens of the Stone Age

“Als je naar ‘Uptown Funk’ luistert, hoor je die lege, kurkdroge sound en dat is waar ik met dit album heen wil. Alsof je naar onze plaat ‘Songs for the Deaf’ kijkt, onderwater met een duikbril op. Dat soort helderheid. Ronson is daarnaast ook net zo geobsedeerd door drums als ik dat ben.”

Josh Homme

Tegenreactie

Het resultaat is een opwindende cocktail van de nog steeds dominant aanwezige drijvende gitaarriffs, maar op nummers als ‘Feet Don’t Fail Me’ en ‘Un-Reborn Again’ kronkelen die deze keer rond speelse discobeats en ijle synthesizers. Homme noemt het ook zijn persoonlijkste album tot nog toe en de man heeft sinds zijn laatste heel wat om over te schrijven. Zo produceerde hij een album voor zijn idool Iggy Pop en ging daarna met hem op toer. Daarvoor ging Homme door een veel donkerder periode, volgende op het door de aanslagen getroffen concert dat hij met zijn andere band Eagles of Death Metal speelde in Parijs. Het is vanuit een soort tegenreactie dat ze van ‘Villains’ een veel minder broedend project wilden maken en er heel wat meer uptemporitmes in stopten. Daarnaast merkte gitarist Van Leeuwen niet onterecht op: “waarom moet het altijd zo depressief klinken? We hebben de beste job in de wereld en we zijn omringd door mensen die van ons houden.” 

IJssalonsoundtrack

Het ‘nu’ staat centraal in de songteksten van ‘Villains’. Zowel op de dansbaardere als op de eerder introspectieve nummers. “Queens is eerder de speelhal of het ijssalon waar niet over politiek gesproken wordt, een plek waar je daaraan kan ontsnappen.” Een ijssalon waar Mark Ronson een heleboel synthesizers liet aanslepen, maar die nooit de sound van de band domineren. Net zoals er uitgebreid geëxperimenteerd werd met gitaarpartijen en zanglijnen. De opzet was dat elke strofe bij elk van je eerste tien luisterbeurten weer iets anders klinkt, iets anders losmaakt. Voor ‘Un-Reborn Again’ en de eerste single ‘The Way You Used to Do’ is die missie wat ons betreft alvast geslaagd.

Het experiment gaat op ‘Villains’ bij momenten ook radicaal de andere kant uit, een kant die laat zien hoe Mark Ronson de band waarmee hij werkt altijd voorop plaatst. Zo klinkt het sneller dan we van QotSA gewend zijnde ‘Head Like a Haunted House’ als lo-fi punk. Afsluiter ‘Villains of Circumstance’ begint dan weer met strijkers, wisselt onderweg vier keer van stemming om met het soort sinistere groove te eindigen die perfect op de voorganger had kunnen staan. Nu al de perfecte afsluiter voor hun volgende live set. Misschien wel op 16 november in het Antwerpse Sportpaleis.

Over de titel

Frontman Josh Homme: “Ons nieuwe album is geen politiek statement. Het heeft niets met Trump of die rotzooi te maken. Het is eenvoudigweg 1) een woord dat er fantastisch uitziet en 2) een commentaar over de drie versies van elk scenario: het jouwe, het mijne en wat er echt gebeurde. Iedereen heeft iemand nodig om tegen te reageren, een schurk. Daar heb je geen controle over. Het enige waar je controle over hebt, is wanneer je dat loslaat.”