Menu
Terug

Artificiële wat?!

Onze redactie praat je bij
Leestijd minuten
21 Maart 2018

Wanneer wordt ‘smart’ zo slim dat je het woord ‘intelligent’ mag gebruiken? Volgens heel wat fabrikanten staan we aan de vooravond van die revolutie. In 2018 duiken de eerste toestellen op die zichzelf leren hoe ze jou nog beter kunnen bedienen. We praten je helemaal bij.

Wat is een AI juist?

Het draait natuurlijk allemaal rond software. Software in je computer, smartphone of eender welk apparaat. Waar ‘software’ vroeger betekende dat je sprak over een programma met duizenden lijnen code die alles beschreven wat een applicatie kon doen, komt er meer software die zelf dingen leert en kan omgaan met nieuwe situaties. En dat is best opmerkelijk. Vroeger moest een programmeur vooraf alle mogelijke situaties bedenken waarin zijn programma zou worden gebruikt en daar code voor schrijven.

Wat is AI juist?

Nu krijg je computers die geprogrammeerd worden om zelf te leren. Door voorgaande gebeurtenissen te analyseren, kan er worden omgegaan met totaal nieuwe situaties. Dat klinkt misschien heel abstract, maar dat is precies hoe wij opgroeien. Als kinderen leren we uiteraard concrete zaken, maar het is vooral belangrijk dat we leren leren. Net zoals bij rekenen: je kunt onmogelijk elke mogelijke som van buiten leren, en daarom leren we ook de achterliggende rekenmethode.

Wat is AI juist? Neurale netwerken

Neurale netwerken

Er wordt al jaren onderzoek gedaan naar zelflerende software, maar nu pas zien we de vruchten opduiken in concrete producten. Een mooi voorbeeld is gezichtsherkenning. Zonder zelflerende slimme software zou dat heel wat minder goed werken. Je gezicht ziet er op bepaalde momenten immers heel anders uit, afhankelijk van lichtinval, make-up, baardgroei, haarlengte, vermoeidheid, de precieze hoek waarmee je in de lens kijkt en nog tientallen andere factoren.

Toch bestaat gezichtsherkenning en werkt het relatief goed. Het is aanwezig op een heel aantal smartphones, waaronder de nieuwe Apple iPhone X. Het gebruikte systeem, Face ID, is redelijk verfijnd en werkt heel snel. Een blik op de iPhone X werpen volstaat om hem te ontgrendelen - als je de eigenaar bent tenminste. Maar waarom is dat? Het geheim zit in het leerproces vooraf en iets dat wetenschappers een ‘neuraal netwerk’ noemen.

Zo’n netwerk is een programma dat geschreven is om het menselijk brein te simuleren. Het is specifiek ontworpen om dingen te leren. In het geval van Face ID is dat een gezicht, dat de iPhone X leert via een infraroodfoto en via 30.000 infrarode lichtpuntjes die de camera op je gezicht plaatst. Omdat het hier over infrarood gaat, zien wij niet wat de iPhone X uitspookt. De beelden die worden gemaakt, laten toe om een 3D-model van je gezicht te maken. En neen, we horen het snoodaards al denken: je kunt het dus niet misleiden met een foto.

Wat is AI juist? Gezichtsherkenning

Face ID heeft vooraf geleerd dat gezichten soms anders kunnen zijn, bijvoorbeeld door een bril of een snor. Dat is in de iPhone-fabriek al bijgebracht door de software bloot te stellen aan vele beelden van gezichten. Dat was even stevig blokken voor de iPhone X, want volgens Apple kwam er bij deze studie meer dan een miljard foto’s van gezichten van overal ter wereld aan te pas. Dankzij die cursus ‘Inleiding tot het menselijke gelaat’ kan een iPhone X aanpassingen op je gezichtsmodel toepassen.

Wat is AI juist? Speciale chips

Speciale chips

Het zit hem echter niet enkel in de software. Een echte doorbraak is er ook met de ontwikkeling van speciale chips met AI-functies. De Mate 10 Pro van Huawei bijvoorbeeld, beschikt naast de gewoonlijke zaken zoals een processor en grafische processor ook over een zogenaamde Neural Processing Unit (NPU). Deze NPU is heel gespecialiseerd in berekeningen die nodig zijn voor een lerend neuraal netwerk. Daardoor kan de NPU die berekeningen veel sneller en zuiniger uitvoeren dan de processor.

De NPU van de Huawei Mate 10 Pro kan bijvoorbeeld per minuut tweeduizend foto’s verwerken, terwijl de processor er maar honderd doorjaagt. De NPU verbruikt daarbij maar een vijftigste - dat spaart de batterij van de smartphone weer. Deze gespecialiseerde rekenkracht wordt concreet gebruikt door de Mate 10 Pro om het beeld dat door camera komt, te analyseren en de camera optimaal in te stellen. Zo zal de Huawei-smartphone bij een bordje sushi anders fotograferen dan bij een kiekje van je kat.

Slim via de cloud

Het komende jaar ga je veel horen over slimme toestellen (zoals smartspeakers) die werken met stemherkenning. Deze toestellen werken samen met AI-software van Amazon, Apple, Google, Microsoft en andere om je stem te herkennen en wat je zegt te vertalen naar een actie. Het licht in de woonkamer dat dimt omdat jij dat vraagt, bijvoorbeeld. Deze AI is theoretisch dezelfde als de AI op je smartphone, maar draait in de praktijk in de cloud op servers van het desbetreffende bedrijf. Interessant, want zo hoeft die slimme speaker geen hele computer te bevatten.

Wat is AI juist? Slim via de cloud

Zijn er frieten bij de schnitzel?

Een andere typische AI-app die je liever op je smartphone zelf uitvoert, is vertaling: op reis luisteren naar de uitleg van een kelner in een vreemde taal of het scannen van een anderstalig menu, en dan vertalen. Al wie ooit geworsteld heeft met een menu in het Duits/Italiaans/Grieks/Spaans (schrappen wat niet toepasselijk is) en eindigde met een onthutsend streekgerecht op basis van organenvlees, zal zo’n toepassing zeker smaken. Wellicht ligt de toekomst van AI zowel in je broekzak als in de cloud.

Wat is AI juist? Slimme smartphones

Een mooi voorbeeld is wat je later dit jaar kunt verwachten in smartphones die uitgerust zijn met de Snapdragon 845-chipset van Qualcomm. Om stemcommando’s beter te herkennen, zal niet de processor luisteren naar wat je zegt, maar het DSP-geluidsgedeelte. Dit zou de nauwkeurigheid naar 90 procent brengen. De smartphone zal je dus beter verstaan, wat betekent dat de Google Assistent of Alexa betere aanwijzingen krijgen. Gedaan met op de vraag ‘welk weer wordt het morgen?’ een antwoord te krijgen als ‘afspeellijst van The Weathermen wordt afgespeeld’.

We staan dus duidelijk aan de vooravond van een echte doorbraak van AI-functies. Artificiële intelligentie zal steeds vaker aanwezig zijn in allerlei apparaten, maar in tegenstelling tot wat Hollywood je graag serveert, zal die AI eerder een subtiele en vooral proactieve helper zijn dan een megalomane veelprater. AI is in deze fase vooral heel sterk in het snel herkennen van zaken, zoals beelden. Het is dan ook geen toeval dat de eerste AI-toepassingen die nu opduiken toegespitst zijn op beter fotograferen en het vertalen van het geschreven of gesproken woord. Maar dit is slechts het begin...

Bekijk commentaar () Verberg commentaar ()