Menu
Terug

De technologie achter je monitor

Tips en tricks
Leestijd minuten
10 mei 2019

Computermonitoren zijn er in verschillende vormen en prijsklassen. Het grote verschil zit hem in de gebruikte schermtechnologie. Elk schermtype heeft zijn sterktes en zwaktes. Check dit artikel om ze te ontdekken, zodat je zeker de juiste monitor kiest!

Het schermtype is heel bepalend

Als je op het punt staat om een computerscherm te kopen, loop je heel snel op tegen een reeks afkortingen die op je worden afgevuurd. TN, VA, IPS, … het zijn termen die wijzen op welke schermtechnologie er juist wordt gebruikt in een bepaalde monitor. En neen, het is niet dat de ene veel beter is dan de andere. Elke technologie kan heel goed zijn. Belangrijker is vooral dat elke beeldtechnologie sterk is in bepaalde zaken en iets minder sterk in andere. Dus naargelang waar je een scherm voor wilt gebruiken, kan het ene type beter of minder geschikt zijn.

Belangrijke specificaties

Contrast: dit is het aantal kleurtinten of stappen tussen zwart en wit, bijvoorbeeld 1.000:1. Hoe hoger het eerste getal, hoe beter.

Helderheid: deze waarde vertelt je hoe helder of fel het beeld toont, uitgedrukt in candela per vierkante meter, bijvoorbeeld 300 cd/m². In theorie: hoe hoger, hoe beter. In een donkere ruimte heb je echter minder helderheid nodig.

Reactiesnelheid: die vertelt je hoeveel tijd het scherm nodig heeft om een verandering van het beeld dat de computer aanlevert, te tonen, bijvoorbeeld in 1 milliseconde (ms). Voor gamers geldt: hoe minder, hoe beter.

Verversingstijd: dit is hoe vaak per seconde het beeld opnieuw opgebouwd of getekend wordt, bijvoorbeeld 75 Hz (75 keer per seconde). Een hoge verversingstijd zorgt voor minder flikkeringen. Hoe hoger, hoe beter, vooral voor gamers. 144 Hz is voor games het ultieme.

Resolutie: dit is hoeveel beeldpunten of pixels er op het scherm tonen, horizontaal x verticaal. Hoe hoger, hoe scherper het beeld. Full HD (1.920 x 1.080) is een veel voorkomende resolutie, maar 4K (3.840 x 2.160) is nog beter. Gaat het om een ultrabreed scherm, dan zal je horizontaal nog meer pixels opgediend krijgen.

 

Vooral LCD-schermen

VA, TN en IPS zijn de drie beeldtypes die je bij computerschermen het vaakst ontmoet. OLED komt bij monitoren voorlopig zelden voor. Momenteel is het echt nog een technologie voor smartphones, tablets en televisies. Niet omdat het ongeschikt is voor monitoren, maar wel omdat de OLED-fabrieken al hun schermen aan bouwers van die  producten kunnen verkopen. Op termijn zal je vast OLED-monitoren zien verschijnen.

Al zullen LED-LCD-schermen altijd populair blijven. In tegenstelling tot televisies worden computerschermen vooral gebruikt tijdens de dag en in fel verlichte (kantoor)ruimtes. Dat zijn omstandigheden waar LCD-schermen beter presteren, onder meer omdat ze helderder zijn (meer licht verspreiden). Hoe dat komt? Bij OLED geven de kleine pixels zelf licht, bij LCD zit er licht achter de pixels. Die lichtbron kan krachtiger zijn dan de kleine pixels.

De drie hoofdtypes

Er zijn drie types schermen die gebruikt worden voor monitoren: VA, TN en IPS. Elk type werkt min of meer op dezelfde manier, maar op detailniveau toch weer anders. Ook goed om weten: sommige fabrikanten gebruiken een eigen synoniem voor een bepaalde technologie. Samsung hanteert bijvoorbeeld de term ‘PLS’ voor IPS-schermen.

Elke type heeft zijn voordelen. Deze verschillen zijn echter niet absoluut. Een duurdere TN-monitor kan bijvoorbeeld toch betere kleuren tonen dan een goedkoper IPS-model, hoewel die laatste op papier sterker is in kleurweergave. De prijs speelt dus ook een rol.

De TN-technologie is de snelste, wat hem populair maakt voor gamers. De kleuren zijn echter minder realistisch en worden snel dof als je er schuin op kijkt.

De IPS-technolgie toont natuurgetrouwe kleuren en is heel helder, eigenschappen die deze monitoren populair maakt bij mensen die met beelden werken.

De VA-technologie zit qua kleur en snelheid tussen TN en IPS. Zijn grote troef is het hoge contrast, wat interessant is bij het bekijken van video's en ook bij games met HDR-effecten.

QLED is een nieuwe technologie van Samsung die overgewaaid is van de tv’s. Het is eigenlijk geen alternatief voor TN, VA of IPS, maar een bijkomende technologie die onder meer de kleuren verbetert. 

Gamefuncties

Niet elke monitor is ideaal voor gaming. Daarom zijn er speciale monitoren ontwikkeld die de spelactie snel en zonder haperingen tonen. Je zal ook merken dat deze schermen vaak speciale functies aan boord hebben. Twee functies die je vaak zal tegenkomen, zijn FreeSync van AMD en G-Sync van Nvidia. Dat zijn niet toevallig beide fabrikanten van grafische chips. Je kiest dus best voor een monitor met de functie die past bij de grafische kaart in je computer. Beide functies verbeteren de gamebeelden door haperingen en zogenaamde screen-tearing (graphics die even gedeeltelijk of half getekend op het scherm tonen) voorkomen.

Per merk

Daarnaast zijn er ook per merk van monitor speciale functies die naargelang je spelstijl handig zijn. Bij LG heb je bijvoorbeeld Black Stabilizer, wat heel donkere gebieden lichter maakt zodat je in de schaduwen verstopte snipers toch kunt zien. Of bij Asus heb je GamePlus, een rits handige extra’s (zoals een teller van frames per seconde of een vizier). Zo heeft elk merk zijn eigen functies die je een voordeel kunnen geven bij het uitvechten van een battle royal.

Bekijk commentaar () Verberg commentaar ()